Archipel  |  Winter 2007

Wiily van Rooijen

‘Deze dansbeweging is een vrije interpretatie van de garuda – de mythische vogel van Indonesië. Je mag ‘t op je eigen manier doen – zolang je het verhaal maar in je hoofd hebt. In Azië zijn er nauwelijks dansen zonder onderliggende gedachte.’ Willy van Rooijen maakte de laatste voorstelling van Paradise … a woman! mee. 

In een Amsterdamse dansstudio luistert een twintigtal leerlingen aandachtig naar choreograaf Gerard Mosterd (41) en oefent keer en keer diverse dansvormen tijdens een urenlange workshop. De dansers scheren en schuiven langs de grond. Mosterd: ‘Bij Aziatische dansen moet je diep gaan; je maakt zelden verticale, opwaartse bewegingen. Na afloop heb je vast last van spierpijn. Je gebruikt spieren die je nooit eerder hebt gebruikt.

‘De choreograaf van Nederlands-Indische huize gaf deze workshop tussen de bedrijven door terwijl zijn een uur durende dansvoorstelling Paradise … a woman / Bundo Kanduang afgelopen najaar door Nederland toerde. Een coproductie met zijn Indonesische collega Boi G. Sakti, een Minangkabau uit West-Sumatra. Vandaar ook de wat raadselachtige titel: Bundo Kanduang (letterlijk baarmoeder). Bundo Kanduang is de oermoeder, de mythische koningin-moeder van deze West­Sumatraanse, matrilineaire samenleving waarin de overerving via de vrouwelijke lijn loopt. Mosterd: ‘Ik heb speciaal gekozen voor samenwerking met een Minang choreograaf, juist omdat die dansen in Nederland veel minder bekend zijn dan Javaanse of Balinese dansen. Van meet af aan heb ik geen toeristische voorstelling willen maken. Ik wil geen verhaaltjes vertellen, maar met verwijzingen naar de Minangkabau cultuur een eigentijds, dynamisch bewegingstheater scheppen.’

BAARMOEDER

In het vaktijdschrift De Theatermaker zegt hij daarover: ‘[…] ballet en moderne dans zijn ‘verticaal’: ze zijn recht, wetenschappelijk, gestructureerd en wegspringend van de aarde of gericht naar de hemel. Het platteland daarentegen kan worden opgevat als een horizontaal gegeven. Hierbij is het contact met de aarde intenser. Je ziet dit terug in Boi’s bewegingsmateriaal. Pencak silat is dicht bij de grond en gericht op de aarde, op de natuur. Voor Paradise … a woman heb ik vooral de verticale scenès gemaakt. Zij staan naast de horizontale, op de minang­mythe over een krachtige koningin-moeder. Daarbij stelt hij zich vragen als: wie en waar is onze moeder? En waar is het paradijs onder haar voeten?

’In Paradise … a woman, opgevoerd door een gemengd Indonesisch/Europese dansgroep, zijn duidelijk elementen vervat van de traditionele minang silek, de lokale vorm van de Indonesische vechtsport pencak silat. Dat is te zien aan strakke, gecontroleerde bewegingen. De vijf vrouwelijke en twee mannelijke dansers dragen geen traditionele kleding, maar simpele zwarte kleren. In een aantal scenès wordt gedanst met kroontjes op het hoofd. Mosterd blijkt met die knieval voor folklore niet zo gelukkig. ‘Eigenlijk is dat een compromis dat ik met mijn collega heb moeten sluiten. Dat krijg je nu eenmaal als je met twee choreografen aan èèn productie werkt. Dan zit je niet altijd automatisch op een en dezelfde lijn, terwijl dat eigenlijk wel zou moeten.

‘Nee, het ontstaansproces van Paradise…a woman blijkt niet geheel van een leien dakje te zijn gegaan. Mosterd: ‘We hadden acht weken de tijd om het stuk te malcen. Tot aan de première in Jakarta, waren we nog steeds bezig aan de voorstelling te schaven. De samenwerking verliep eerlijk gezegd nogal moeizaam. Alles moest altijd op het laatste moment gebeuren. Als Nederlander had ik problemen met het gebrek aan efficiëntie in Indonesië. Zo heb ik bijvoorbeeld bijna al het organisatorische werk voor mijn rekening moeten nemen.  ‘Toch geeft Gerard Mosterd de moed niet op. Hij denkt aan een nieuw project met andere choreografen waarin zuidoost-Azië een grote rol zal spelen. ‘Ondanks alle moeilijk-heden blijft het werken aan dit soort projecten een fascine­rende bezigheid.’

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *